Nadmierna potliwość

Nadmierna potliwość

Nadmierna potliwość definiowana jest jako stan, w którym dochodzi do wydzielania ponad 50 mg potu na minutę. Wynosi to ponad 3 litry potu na dobę    (normalnie około 0,5 litra). Dotyczy około 0,5% dorosłych ludzi, stanowiąc poważny problem estetyczny i psychospołeczny. 

Nadmierna potliwość dłoni, pach, czoła często utrudnia lub wręcz uniemożliwia wykonywanie zawodów wymagających bliskich kontaktów z innymi ludźmi; zaburza relacje międzyludzkie w życiu prywatnym. Stan, który często bywa bagatelizowany nawet przez lekarzy, „spędza sen z powiek” i zaburza relacje emocjonalne ludzi dotkniętych tą przypadłością. 

Poza nielicznymi przypadkami tzw. wtórnej patologicznej potliwości (np. w przebiegu cukrzycy czy chorób tarczycy), nie umiemy znaleźć jasnej przyczyny tego stanu, aczkolwiek pewnym jest, że ma on ścisły związek z naszą psychiką i emocjami. Nadmierną czynność gruczołów potowych od dawna starano się znormalizować stosowaniem antyperspirantów, leków uspokajających i cholinolitycznych, jontoforezą, a nawet metodami chirurgicznymi. Metody te okazały się mało skuteczne lub obciążone dużym ryzykiem powikłań. 

 

Przełom przyniosło zastosowanie do leczenia toksyny botulinowej typu A (Botox, Dysport). Lek ten właściwie użyty potrafi zablokować wydzielanie potu na okres około roku, często dłużej. 

Obserwowany jest pewien mechanizm psychologiczny. Znaczne zmniejszenie potliwości np. dłoni daje poczucie bezpieczeństwa, a ustąpienie stresu i niepewności w kontaktach społecznych procentuje ograniczeniem produkcji potu przez gruczoły nawet po ustąpieniu działania botuliny. Najlepsze efekty osiąga się w stosunku do patologicznej potliwości dołów pachowych, czoła i dłoni, dużo gorsze stóp. Przeciwwskazaniami do zabiegu są rzadkie choroby mięśni np. miastenia gravis i przyjmowanie niektórych leków. 

Technicznie jest to podawanie leku w okolice nadmiernej potliwości w serii iniekcji śródskórnych lub podskórnych. Sam zabieg najczęściej poprzedzony jest wykonaniem tzw. testu Minora. Polega on na określonej reakcji chemicznej potu i odczynnika. Miejsca o wzmożonej potliwości barwią się na czarno, pozwalając na ich dokładną lokalizację i sprawdzenie efektów leczenia po kilku tygodniach. W praktyce często dokumentuje się to fotograficznie umożliwiając obiektywną ocenę skuteczności leczenia. Przed samymi iniekcjami najczęściej znieczula się określone powierzchnie skóry odpowiednimi kremami (trzeba czekać kilka godzin zanim zaczną działać) lub za pomocą wstrzykiwanej lignocainy (efekt praktycznie natychmiastowy). Zabieg jest bezpieczny, skuteczny i mało bezbolesny, a po zastosowaniu odpowiednich procedur medycznych nie występują powikłania, które i tak przedstawiają odwracalne i nie groźne stany (krótkotrwałe osłabienie siły mięśniowej np. kciuka). 

Efekty działania leku pojawiają się zazwyczaj po około tygodniu po iniekcjach a pełny efekt następuje po około 4 tygodniach. 

Leczenie nadpotliwości toksyną botulinową jest bardzo skuteczne, lecz należy nadmienić, iż wyjątkowo zdarzają się osoby z obniżoną wrażliwością na lek. W praktyce przy kontroli efektów zabiegu jest możliwe dodatkowe ostrzyknięcie botuliną miejsc, co do których standardowa dawka leku okazała się niedostateczna. 

Lek jako taki może być bezpiecznie stosowany nawet wielokrotnie, u większości pacjentów z problemem nadpotliwości, dając im nową, często nieznaną dotychczas, jakość życia.